Wielki Pištek to jedyny dzień w roku, kiedy nie sprawuje się Mszy Œwiętej. Wyraża jš liturgia, przypominajšca mękę i œmierci Jezusa Chrystusa. Jej centrum stanowi adoracja krzyża.

Współczesne nabożeństwo Wielkiego Piątku sprawowane jest po południu — Jezus umarł około godziny piętnastej naszego czasu. Tego dnia nie odprawia się mszy. Po podejściu do ołtarza kapłani w czerwonych szatach, przypominających o ofierze krwi, klękają lub padają na twarz i modlą się w milczeniu.

Po chwili rozpoczyna się liturgia słowa. Po odczytaniu fragmentu proroctw mesjańskich z Księgi Izajasza zapowiadających mękę Sługi Pańskiego i nowotestamentowego urywka, który tłumaczy istotę zbawienia wierni słuchają bardzo obszernego opisu męki zaczerpniętego z Ewangelii według św. Jana. Na zakończenie odmawiana jest dawna uroczysta modlitwa powszechna, obejmująca wszystkie stany Kościoła i cały świat.

Kolejną częścią wielkopiątkowego nabożeństwa jest adoracja krzyża. Do świątyni wnosi się przykryty tkaniną krzyż z wizerunkiem umęczonego Chrystusa. Kapłan odsłania najpierw wierzchołek, później prawe ramię i ostatecznie cały krzyż. Księża, a następnie wszyscy wierni podchodzą do krzyża, aby przez przyklęknięcie i symboliczny pocałunek wyrazić osobiste przyjęcie odkupienia.

Całości towarzyszy śpiew tradycyjnych pieśni. Po zakończeniu adoracji i obrzędach komunii Najświętszy Sakrament w procesji przenosi się do grobu. Zwyczaj budowania grobu wywodzi się z Jerozolimy, gdzie wierni gromadzili się w kolejnych miejscach, związanych z męką Chrystusa — aż po miejsce pośmiertnego spoczynku.

Udokumentowane ślady istnienia tego obrzędu w Polsce pochodzą z XIII wieku. Znany jest on również w Austrii i w Bawarii. Początkowo w grobie składano krzyż przykryty czerwonym ornatem. W latach późniejszych umieszczano tam figurę Jezusa. Najistotniejsze jest wystawienie monstrancji z Hostią, okrytej białym, przezroczystym welonem.

Przeniesienie Eucharystii przypomina zdjęcie z krzyża i pogrzeb Chrystusa. Ostatnia modlitwa przy grobie wskazuje nadzieję: „Chryste, nasze Zmartwychwstanie i Życie, podźwignij nas z grobu grzechów".


Źródło: www. opoka.org.pl
Zdjęcie: www.gorznoparafia.pl

Autor: Marlena Rosłaniec